Fery Vanhemelryck’s blog

Kinderen aan de leiband/jeugdherinneringen

Posted by Fery Vanhemelryck op 9 juni 2008

In de humo staat 4 weken lang een artikelenreeks over ‘Kinderen aan de leiband’. Ellen had mij het eerste deel tijdens het eten getoond. Het gaat over de achteruitgang van het aantal kinderen dat nog buiten speelt. Het schetst de reis van de journalist door heel Vlaanderen zonder ergens kinderen te vinden die in een bos of veld spelen. Na een tijdje vindt hij een paar kinderen die een jaar geleden een boomhut hadden. De jongen gidst de journalist langs zijn crossbos, de duikersbrug en zijn boomhut.

Plots kwamen de jeugdherinneringen terug naar boven, wat een nostalgie. Bij ons in de Plantenstraat hadden we de bergjes. Daar gingen we voor en na het eten vaak fietsen of verstoppertje spelen. Of we gingen in de velden spelen, kampen bouwen of een boomhut. Met mijn broer zijn vrienden hadden we ooit een prachtig kamp gebouwd in een reuzengrote bramenstruik. We hadden langs één kant een opening gemaakt en in het midden een grote open ruimte. Voor je binnen kon moest je eerst nog over een beekje springen. Regelmatig kwam ik dus thuis met natte schoenen. In de winter ging ik ook vaak op het ijs spelen bij de vijvertjes in het bos. Het leukste vonden we om het ijs stuk te maken om te zien hoe diep het was. Ik had van thuis een oud stuk metalen gasleiding meegenomen om het ijs te breken. Ik sloeg op het ijs en, de staaf veerde terug tegen mijn zusjes hoofd. Na tien jaar zaagt ze er nog over terwijl ze er geen zichtbare schade aan over heeft gehouden en er toen ook niet veel pijn van had. Heerlijk die jeugdherinneringen!

Toen mijn broer wat ouder werd ging ik met mijn vrienden spelen in de weides en het bos. Fietsen over smalle bospaadjes, verstoppertje spelen in de weide, bramen, kersen en rode bessen plukken in de vrije natuur. Heerlijk. We klommen ook vaak in bomen, thuis hadden we een heel grote hazelaar om in te klimmen, ooit ben ik aan de kerk in een dennenboom van een meter of tien geklommen.

We bouwden ook vaak kampen. In de natuur, in de verwilderde tuin van een vervallen huis, of als het slecht weer was binnen in huis. Dan spanden we dekens tussen de zetels in de living om ons eigen huisje te hebben. We hadden ook eens een mooie boomhut gebouwd in een berk, niemand kon sjorren dus gebruikten we nagels om alles vast te maken aan de boom.

Spijtig genoeg bestonden er toen nog geen digitale camera’s, zeker niet voor jongens van 12 jaar. Anders zou ik jullie graag wat foto’s laten zien, en ze zelf nog eens bekijken. Wat een heerlijke jeugdherinneringen. Soms fiets ik nog eens langs mijn oude buurt alhoewel ik er niets meer te zoeken heb. Er is veel veranderd, onze hazelaar staat er nog, maar is volledig verwilderd, de weides met de bramen, rode bessen en kersen zijn weg, volgebouwd… Het oude vervallen huis waar we speelden is vervangen door moderne appartementen. De bergjes bestaan nog, maar voor hoe lang? Hasselt is een groeiende stad, hopelijk hebben mijn kinderen later nog een beetje plaats om te spelen.

Het tweede deel van de artikelenreeks is een gesprek met een Amerikaans schrijver:

Kinderen spelen hoe langer hoe minder in de buitenlucht. Het was de Amerikaanse journalist Richard Louv (59) ook opgevallen. In 2005 schreef hij er ‘Last Child in the Woods’ over, dat eind vorig jaar in het Nederlands vertaald werd: ‘Het laatste kind in het bos’.

Het boek gaat over kinderen en hoe die vervreemd zijn van de natuur. En hoe belangrijk het is om ze weer in contact te brengen met die buitenwereld van hoog gras, uitdagende boomtakken en kevers die van onder een steen komen gekropen. ‘Het moet de back-to-nature-beweging van de nieuwe eeuw worden.’

Enkele quotes:

· Ik had gedacht dat rechtse christenen mijn boek gingen afbranden als het werk van een heiden: hij verafgoodt de natuur in plaats van God de Schepper! Maar ze nemen mijn boek juist ernstig. Omdat zij het ook zien: de natuur is het eerste waar kinderen zich over verwonderen, en als die verwondering wegvalt, dan valt ook de voedingsbodem van de spiritualiteit weg.

· Dat kinderen geen andere kinderen meer zien in hun straatje, dat ligt ook aan ons overgestructureerde leven. Zelfs het bezoek van een speelkameraadje moet nu al in een agenda vastgelegd worden. En die overprogrammering zit overal. Steden worden zo aangelegd dat er nergens nog gespeeld kan worden, behalve dan waar het toegestaan is. Bossen en natuurparken kun je maar betreden als je routes volgt en reglementen gehoorzaamt.

· We moeten af van dat idee dat een bergtocht of een kano op wild water het ‘beste’ is, dat daar de ervaring het sterkste zal zijn. De dichtbij-natuur is minstens even belangrijk. Precies omdat ze zo voor de hand ligt.

· Dat authentieke gevoel dat al je zintuigen op scherp staan, dat is heel belangrijk. Iedereen wil dat, hoe oud-ie ook is. Niemand wil zomaar dobberen, iedereen wil voelen dat-ie leeft. Ik heb intussen al veel lezingen gegeven voor jonge mensen, en overal kom ik dezelfde honger tegen: ze willen die natuur absoluut weer een plaats geven in hun leven. They’re hungry… hungry to be fully alive!

7 Reacties to “Kinderen aan de leiband/jeugdherinneringen”

  1. griieet said

    Ik wil even melden dat kinderen WEL nog buiten spelen! Elk weekend staan er in alle gemeenten en steden wel honderden kindjes klaar in hun uniform om te ravotten! Die kindjes spelen buiten, en bouwen kampen en springen in plassen en … zij spelen echt nog in de natuur (bij ons toch allesinds). Ze gaan ook meestal op tentenkamp.
    Het is misschien wel een feit dat ze na school binnen blijven zitten, maar op ‘straat spelen’ is nu eenmaal niet meer mogelijk in deze maatschappij (drukke verkeer,…)!
    Maar het feit dat de jeugdbewegingen het nog steeds goed doen (qua ledenaantal),is een teken dat kinderen nog buiten willen spelen!

  2. Frank said

    Vroeger was er bij ons thuis achter ook een bosje, maar dat is intussen met de grond gelijk gemaakt om er een huis op te zetten…

    Het probleem van kinderen die niets doen als TV kijken en internetten, ligt bij héél veel gevallen puur bij de ouders. Een TV houdt een kind rustig en zo hebben de ouders er geen last van. Dus maken ze er geen probleem van als hun kind van ‘sochtends tot ‘savonds voor een scherm zit, want dan hoeven ouders zich niet zo bezig te houden met hun kind. Sociale contacten, zelfs contact met de ouders valt weg en een kind komt zelden nog buiten.

    In ons land kom je dit gelukkig in mindere maten tegen, maar in de VS en in het Verenigd Koningkrijk is dit meer de regel dan uitzondering. Kinderen worden dik en verwend.

    Wat betreft jeugdbewegingen: ten opzichte van 40-50 jaar geleden, zijn de jeugdbewegingen sterk achteruitgegaan. Toen was er enkel Chiro of KSA in het dorp, nu kan je zowat elke sport beoefenen. Ook natuurlijk onder invloed van technologische vooruitgang spelen kinderen liever op hun computer dan dat ze buiten komen.

    In ons land, in tegenstelling tot in VS en VK, vinden ouders (gelukkig) nog dat een kind wèl moet buitenkomen en ze motiveren zoon of dochter dan ook om naar een jeugdbeweging te gaan. Geloof me, bij een jeugdbeweging zijn verandert je leven.

  3. Inderdaad Griet, bij jeugdbewegingen spelen kinderen nog buiten. Maar alleen op zaterdag/zondag van zo laat to zo laat. Alles is volledig gestructureerd. Bij veel jeugdbewegingen moet de leiding zelfs een briefje meegeven: Dan en dan worden de kinderen vuil, geef ze oude kleren mee.

    Maar toch ben ik blij dat er nog jeugdbewegingen zijn. Anders zaten de kinderen misschien de hele week binnen :-)

  4. Hannelore said

    Ik was vroeger wat ze een straatkind noemde. Ons mama was er zelf niet blij mee, maar ze vond het allesiznds beter als de tv. Zelfs mijn strafwerk maakte ik samen met de rest in de speeltuin :)
    Als ik nog eens thuis ben dan kijk ik vanuit mijn kamerraam uit op die speeltuin. Deze is de laatste jaren niet meer zo bezet door een massa spelende kinderen die al vechtend op hun geliefde attractie klommen. In tegendeel, je zou eerst een halfuur kunnen twijfelen wat je nu eigenlijk wil beklimmen want er is een enorme keus. Hoewel er nog steeds veel kleine kinderen zijn in onze wijk…
    Maar je kan de ouders niet helemaal ongelijk geven. Persoonlijk zou ik er ook niet scheutig op zijn dat mijn kind van 8 jaar buiten speelt zonder mijn toezicht. Je hoort steeds meer van verdwijningen en idd, het kan ook je eigen kind overkomen. Ik weet nog goed dat ons mama in een vreselijke haast ons eens uit de speeltuin is komen halen omdat Dutroux ontsnapt was. Je weet wel dat die niet tot die speeltuin zal komen, maar je voelt je gewoon alles behalve op je gemak.
    Als 21’er heb ik soms zelfs schrik om ergens alleen door te moeten, wat moet dat dan wel niet voor een klein kind zijn.
    En daarom is de jeugdbeweging dus idd de gulden middenweg. Kinderen kunnen toch nog eens ravotten en dat met dat beetje toezicht. Alleen al omdat het niet hun ouders zijn die kijken, maakt dat ze hun remmen alsnog volledig kunnen losgooien :)
    Mja en de maatschappij heeft er ook mee te maken zoals Griet zei. De rustige straten in een dorp kan je soms op één hand tellen. Ik zou mijn kind ook niet met zijn bal op de stoep laten spelen op een baan waar je 70 mag…
    Ik wou dat ik ook foto’s had :) Ik was een kind zonder grenzen en dacht bij niets aan. Mijn kast had zelfs een rek met kleren speciaal voor buiten omdat ik anders in elk exemplaar wel een vlek, gat, scheur kreeg en dat vond ons mama toch net iets te kostelijk :) Ik klom zelfs over ons hekje ipv het open te doen met drie kapotten broeken als gevolg. Maar het was een mooie tijd en ik hoop dat mijn kinderen (maybe ;) ) toch ook (op de manier van nu dan) een jeugd zullen hebben waar ze zo naar terug kijken!

  5. Ik vind het leuk dat er zo veel en uitgebreide reacties op dit bericht komen. Hopelijk zullen de kinderen van onze generatie terug vaker buiten spelen.

    Hannelore, je zegt:

    Je hoort er inderdaad meer over, maar het gebeurt niet vaker dan vroeger, het wordt veel meer opgeblazen door de pers en door de ouders. http://www.demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/216517/2008/03/22/Aantal-verdwijningen-fors-gestegen-vooral-van-jongeren.dhtml
    Vorig jaar verdwenen er in België 125 personen, waarvan 90 zelfmoord pleegden. 35 personen bleven vermist. Maar daar zijn veel meer volwassenen bij dan kinderen. Stel dat er nog 15 kinderen verdwenen zijn (wat mij veel lijkt). Dat is een minimaal cijfer, niemand zou daarvoor zijn/haar kinderen mogen binnenhouden. In het verkeer sterven elk jaar zo’n 1300 personen. Daarop is veel meer kans dan op een ontvoering. België is echt wel veilig voor kinderen hoor.

    (Maar als puntje bij paaltje komt zal ik ook mijn best moeten doen om mijn rationaliteit te laten winnen van mijn vadergevoelens en mijn kinderen naar buiten sturen)

  6. Dries Aerts said

    De frequentie van ontvoeringen/verdwijningen e.d. zal inderdaad ongeveer dezelfde zijn, maar door de groei van de media weet je vandaag de dag twee minuten nadat een voetballer tegen een boom rijdt dat honderden supporters in rouw zijn… (om maar een voorbeeld te geven)

    De efficiëntie van de media heeft haar mindere kanten. Ik moet er altijd aan denken als ik weer iemand hoor klagen over de pers die overal hun neus tussen steken. Temeer omdat diezelfde mensen nadien ijverig de berichtgeving uitpluizen om te zien wat er nu toch weer gebeurd is :p

    Maar goed, back on topic: feit is dat de schrik er goed in zit. Ook al is de kans nog zo klein, het zal je maar gebeuren :-/ En of dat ooit teruggedraaid kan worden, ik weet het niet. Een garantie op een psychopaten-vrije maatschappij is zowat ondoenbaar (geworden) :/

  7. […] lezen. Ik weet niet zeker welk bericht het was maar ik was wel wat ontroerd. Ik vermoed dat het om dit bericht ging over buiten spelen. Foto’s van de academische opening zijn hier terug te […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers op de volgende wijze: