Fery Vanhemelryck’s blog

Pauli’s Pen: Als Dexia zinkt, gaat het ACW mee ten onder

Posted by Fery Vanhemelryck op 11 oktober 2008

Stof tot nadenken uit de morgen:

Als het brandt, giet Walter Pauli olie op het vuur

Het is stilaan duidelijk dat er voor de reddingsoperatie van Dexia heel wat meer middelen worden ingezet dan voor die van Fortis. Twee banken, maar zo’n verschillende behandeling. Fortis was de grootste groep, Dexia krijgt de meeste steun en alle hulp. Na de ‘koop’ van Fortis, volgde binnen de week de verkoop: Fortis Nederland aan Wouter Bos, de romp van Fortis aan het Franse BNP Paribas. De Fortisholding is een kale schelp met alleen verzekeringen en een hoop ‘slechte papieren’. En het geld dat de hele operatie opbracht, diende voor het project dat voor de regeringen van Yves Leterme en Kris Peeters echt primeert: Dexia drijvende houden.

Dat Dexia meer politieke aandacht vergt, is logisch. Dexia is de bank van de gemeenten. Zo wettigden The Financial Times en andere zakenkranten vorige week ook de buitengewone aandacht die ze schonken aan de reddingsoperatie van Dexia: “De grootste Europese kredietverstrekker aan lokale besturen.” Maar er is nog een ander argument, dat zeker voor de christendemocraten meespeelt. Een van de zogenaamde referentieaandeelhouders in Dexia is Arcofin. Zeg maar: het ACW. De christelijke zuil.

Om bestwil

Toen hij vorige week op missie was in Japan, beargumenteerde Kris Peeters de aanzienlijke Vlaamse inbreng in het Dexiakapitaal woordelijk als volgt: “Vlaamse spaarders mogen niet de dupe worden van de financiële crisis.” Dat was verwonderlijk, want een dag eerder had de Vlaamse regering geen intentie getoond om bij te springen bij Fortis, en die bank groepeert veel Vlaamse spaarders en aandeelhouders. Maar Dexia is dus anders. Bijzonderder, nabijer. Meer van ons. Christendemocratischer.

De totale Arcogroep beschikt over een eigen vermogen van ongeveer 4,5 miljard euro (cijfer 2005). Een deel ervan is verankerd in Dexia. Met een dikke 17 procent van het kapitaal in Dexia is Groep Arco een zogenaamde referentieaandeelhouder. Grof gerekend: tot voor de beursklap was Dexia ongeveer 20 miljard euro waard. 17 procent daarvan betekende al snel 3,4 miljard euro.

Als Dexia kapseist, zinkt Arco dus mee. En bijgevolg het ACW. Dan verzuipt de christelijke zuil. Het is het pijnlijke eindpunt van een ontwikkeling die de ACW-top altijd heeft verkocht aan zijn eigen basis als ‘om bestwil’. Want vanaf de jaren negentig is het ACW in snel tempo ‘verzakelijkt’. Er werden nogal wat organisaties afgestoten, of beter: verkocht.

Hoezeer de christelijke arbeidersbeweging zich het voorbije decennium met handen en voeten heeft laten knevelen aan het bancaire systeem, werd in 2005 nog loepzuiver uit de doeken gedaan in het helaas ondergewaardeerde boek De uitverkoop van het ACW. Een verhaal van geld en idealen. De auteur is Didier Verbruggen, vandaag directeur van IPIS en een bekende naam in de ngo-wereld. Hij bracht (en brengt) ook de exploitatie van de grondstoffen in Katanga in kaart, nadat hij zich had gespecialiseerd in de financiering van de christelijke zuil. Hij trof er quasi-Congolese toestanden aan.

Dat strookt natuurlijk niet met het beeld dat de ACW-top zo graag van zichzelf ophangt. Het ACW is professioneel, houdt het perfecte evenwicht tussen een gezonde zin voor correcte cijfers en een christelijk-sociaal ideaal. Dat horen ze in Areopolis, zo heet het ACW-hoofdkwartier in Schaarbeek, zo graag over zichzelf zeggen.

Koekoeksjong

Verbruggens boek, een doorwrochte studie eigenlijk, heeft dat beeld doorgeprikt. Drie jaar voor de actuele kredietcrisis losbarstte, wees hij er al op dat de sociale beweging zich had laten uitverkopen aan gehaaide zakenlui. Die aasden natuurlijk niet op de vakbond, de ziekenkas of de gehandicaptenclub. Wel op de takken van de beweging waarmee schoon geld te verdienen viel, al was het maar omdat het ACW-publiek voor een zeker marktaandeel stond. Reisbureau Ultra Montes, bijvoorbeeld, gespecialiseerd in sociale reizen. Ultra Montes werd via een paar tussenstationnetjes verpatst aan de Duitse gigant TUI.

Bekender is het lot van Het Volk, de armlastige vakbondskrant die opging in VUM/Corelio om vervolgens gewoon opgedoekt te worden. Werd de christelijke arbeidersbeweging inhoudelijk sterker door die uitverkoop? Zorgde zij voor een betere dienstverlening voor haar leden? In het geheel niet: Het Volk en Ultra Montes verdwenen en er kwam niets voor in de plaats, behalve geld. De reden ervoor was dat ‘sociale dienstverlening’ of ‘maatschappelijke impact’ niet in balansen terug te vinden zijn, cashopbrengsten van een verkoop wel. Dat is de logica van de bankiers. Het leidde tot de koekoeksjongpositie van Groep Arco, de zakelijke poot van de beweging, en dochters als Arcofin en Arcopar.

Via allerlei tussenstapjes werden de BAC, later Bacob, en de Volksverzekering eerst ondergebracht bij Artesia. Vervolgens werd de hele zwik ondergebracht bij Dexia. Vandaar ook dat zoveel ACW-topmannen in de beheerraden zetelen van ofwel Dexiabank ofwel Dexiaholding. Men kwam en komt er ACW-voorzitter Jan Renders tegen, zijn voorganger Theo Rombouts, CM-voorzitter Marc Justaert, ex-ACV’er en kortstondig minister Josly Piette, ex-MOC-bons François Martou, naast toplui van Arco zoals Francine Swiggers en Rik Branson. Dat is geen toeval, maar bittere noodzaak: het ACW parkeerde zijn geld bij Dexia.

Vertrouwen herstellen

En het noteren waard: Artesia was al een huwelijk tussen een aantal ACW-dochters en Paribas. Juist: dezelfde bank die van Leterme zowel Fortis België mocht opkopen als met Mariani ook de nieuwe CEO van Dexia mag leveren.

Ook dat is geen toeval. Paribas was en is een financiële instelling waarvan de leidende figuren doorgaans een christendemocratische stamboom hebben. De geschiedenis van Paribas in België kan niet geschreven worden zonder in te zoomen op een paar figuren die altijd een brugfunctie vervuld hebben tussen de bank en de christelijke zuil.

Neem Fernand Nédée: oud-kabinetschef van Théo Lefèvre en Gaston Eyskens, voorzitter van Ibel (de holding van André Leysen), voorzitter van de UFSIA/UIA, een van de stichters van de VUM en in de jaren zeventig vooral de sterke man van Paribas en Copeba, de holding boven Paribas. Of later Maurits Wollecamp, de man die tot in de jaren negentig van Paribas een uitzonderlijk gezonde bank maakte en tegelijk zetelde in de bestuursorganen van de KU Leuven/KULAK. Het was dus niet ongewoon dat in de late jaren negentig Bacob, via Paribas, voor schoon geld opging in Dexia.

Met andere woorden: als Jean-Luc Dehaene nu ineens topman wordt van Dexia, dan is dat natuurlijk niet om het ACW te plezieren. Dehaene dient om het vertrouwen tout court te herstellen. Maar het ACW zal wel geplezierd zijn met een ‘zoon van het huis’ in die vertrouwenspositie.

Want de inzet is hoog. Als Dexia iets noodlottigs overkomt, dan is de seismografische schok die Vlaanderen treft zelfs op geen richterschaal te meten. Dan davert niet alleen de bankwereld, maar het hele landelijke middenveld. Dan komt het water het ACW tot aan de lippen, en dus ook het ACV, de CM, KAV, KWB, KBG, KAJ en Familiehulp. Er zijn er in de christelijke zuil die bidden dat Dexia niets fataals overkomt.

08/10/08 14u02

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers op de volgende wijze: